Gezichtsveld verrekijker uitgelegd: graden en meters

Over 382 verrekijkers ligt de mediaan van het gezichtsveld bij 1.000 m op 114 m, met uitersten van 35 en 175 m. Een hogere vergroting maakt dat veld smaller.

Wat het gezichtsveld aangeeft

Het gezichtsveld is het stuk van de omgeving dat je ziet zonder de verrekijker te bewegen. Bij 382 modellen ligt de mediaan op 114 m bij 1.000 m, het smalste veld is 35 m en het breedste 175 m.

Een breed veld helpt als je een bewegende vogel wilt volgen. De RSPB noemt dat als reden om op een ruimer veld te letten. Voor wie vooral vogels kijkt, staan de modellen met hun veld in meters in de lijst met verrekijkers voor vogels kijken.

Werkelijk en schijnbaar gezichtsveld

Nikon beschrijft het werkelijke gezichtsveld als de hoek van het zichtbare veld, gezien zonder de verrekijker te bewegen. Het schijnbare gezichtsveld is volgens Nikon de hoek van het vergrote beeld als je door de kijker kijkt.

Het werkelijke veld bepaalt hoeveel je van het landschap ziet. Het schijnbare veld zegt hoe ruim het beeld voor je oog staat. Een fabrikant geeft meestal het werkelijke veld op, in graden of in meters bij 1.000 m.

Van graden naar meters bij 1.000 m

Swarovski Optik schrijft dat het gezichtsveld meestal in meters op een afstand van 1.000 m wordt opgegeven. Nikon rekent dat uit de hoek met een tangens: veld bij 1.000 m is 2 x 1.000 m x tan (hoek gedeeld door 2).

Voor een werkelijk veld van 7,0° geeft Nikon zo 122 m. Het getal in meters is dus geen losse meting, maar dezelfde hoek in een andere eenheid.

Amerikaanse bronnen noemen het veld in voet bij 1.000 yard. Celestron vermenigvuldigt de hoek in graden met 52,5, zodat 8° gelijk is aan 420 voet. Audubon geeft 6,5° als 341 voet. Op deze site staan de velden in meters.

Verrekijkers met een ruim gezichtsveld

Voor het volgen van vogels staan de modellen met hun veld in meters naast elkaar in de lijst met verrekijkers voor vogels kijken.

Model	Maat	Gezichtsveld	Oogafstand	Dichtste scherpstelafstand	Gewicht	Uittreepupil	Amazon
Vortex Diamondback HD 8x42	8x42	131 m	17 mm	1,5 m	618 g	5,3 mm	Prijs bekijken op Amazon
Vortex Viper HD 8x42	8x42	136 m	18 mm	1,8 m	695 g	5,3 mm	Prijs bekijken op Amazon
ZEISS Terra ED 8x42	8x42	125 m	18 mm	1,6 m	725 g	5,3 mm	Prijs bekijken op Amazon
Vortex Crossfire HD 8x42	8x42	131 m	17 mm	1,8 m	675 g	5,3 mm	Prijs bekijken op Amazon

Binocular Chart ontvangt een commissie voor aankopen bij Amazon die via deze knoppen worden gedaan.

Wat een breed gezichtsveld is

Voor het schijnbare veld hanteert Nikon een grens: breder dan 60° heet breed. De oudere rekenmethode legde die grens bij 65°.

Voor vogels noemt Audubon een werkelijk veld van minstens 6,5° als ondergrens. Audubon geeft dezelfde 6,5° ook als 341 voet bij 1.000 yard.

Met de mediaan van 114 m bij 1.000 m als maatstaf zijn modellen met 135 m, zoals de 8x32 bij de mediaan van die maat, duidelijk ruimer. Een 12x50 haalt als mediaan 92 m.

Waarom meer vergroting het veld smaller maakt

Nikon legt het verband tussen beide velden vast in een formule, volgens ISO 14132-1:2002. Nikon geeft de formule: tan ω' = Γ x tan ω, waarbij Γ de vergroting is, ω' de helft van het schijnbare veld en ω de helft van het werkelijke veld.

Bij dezelfde ω' moet ω dus kleiner worden zodra Γ stijgt. Nikon rekent het voor met 8x en een werkelijk veld van 7,0°: 2 x tan⁻¹(8 x tan 3,5°) geeft een schijnbaar veld van 52,1°.

In de cijfers is dat goed te zien. De mediaan van de 8x42 is 130 m, die van de 10x42 is 110 m. Bij 32 mm is het 135 m voor 8x32 en 110 m voor 10x32.

Vergroting en veld naast elkaar

Audubon adviseert een vergroting van zes, zeven of acht keer en zegt dat de meeste vogelaars 7x of 8x kiezen omdat het beeld helder is en het veld breed. De RSPB noemt 7x of 8x voor algemeen gebruik en 10x voor grotere afstanden.

Zie hoe de maten zich verhouden: 8x42 heeft 130 m, 10x42 heeft 110 m en 12x50 heeft 92 m als mediaan. Een rechtstreekse vergelijking staat in 8x42 tegenover 10x42 en in 10x42 tegenover 12x50.

Ook de objectiefmaat speelt mee. De 10x25 komt op 98 m en de 10x32 op 110 m, terwijl de 10x50 op 105 m uitkomt. Het veld hangt dus van het ontwerp af, niet alleen van de vergroting.

Zo kies je op gezichtsveld

Bepaal waar je kijkt. De RSPB noemt 10x voor open land of grote waterpartijen en 8x voor bos, korte afstand of slechter licht.
Zoek het veld in meters bij 1.000 m en leg het naast de mediaan van 114 m.
Vergelijk alleen binnen dezelfde maat, bijvoorbeeld 10x42 met 10x42. Zo zie je of een model ruim of krap uitvalt voor zijn klasse.
Reken zelf om met de gezichtsveld rekenhulp als de fabrikant alleen graden opgeeft.
Wil je alle maten naast elkaar, kijk dan in het overzicht van alle verrekijkers of in de vergelijking van de beste verrekijkers.

Gezichtsveld en andere eigenschappen

Het gezichtsveld staat nooit los van de rest. Audubon merkt op dat objectieven groter dan 42 mm zwaarder zijn en dat objectieven kleiner dan 30 mm te weinig licht geven bij slecht licht. De 8x32 weegt als mediaan 540 g, de 10x42 weegt 699,5 g.

Hoe je veld, gewicht en lichtopbrengst afweegt, staat in de gids over het kiezen van een verrekijker.

Vragen en antwoorden

Wat is een goed gezichtsveld voor een verrekijker?

Over 382 modellen is de mediaan 114 m bij 1.000 m. Voor vogels noemt Audubon een werkelijk veld van minstens 6,5° als ondergrens.

Hoe reken ik graden om naar meters bij 1.000 m?

Nikon gebruikt 2 x 1.000 m x tan (hoek gedeeld door 2). Voor 7,0° komt dat op 122 m.

Wat is het verschil tussen werkelijk en schijnbaar gezichtsveld?

Het werkelijke veld is de hoek van wat je ziet zonder de kijker te bewegen. Het schijnbare veld is volgens Nikon de hoek van het vergrote beeld.

Wanneer heet een gezichtsveld breed?

Nikon noemt een schijnbaar veld breder dan 60° breed. De oudere methode gebruikte 65° als grens.

Waarom heeft een 10x42 een smaller veld dan een 8x42?

Een hogere vergroting maakt het werkelijke veld smaller bij hetzelfde schijnbare veld. De mediaan is 110 m voor 10x42 en 130 m voor 8x42.