Dakkantprisma of porroprisma verrekijker: de verschillen

Het korte antwoord: dakkant is de gangbare keuze

Het dakkantprisma is het meest voorkomende type in de tabel: 157 modellen tegenover 29 met een porroprisma. De volledige tabel telt 382 modellen, en alle verrekijkers vergeleken laat u op beide typen sorteren.

Nikon schrijft dat het lichtpad in een dakkantprisma recht loopt, waardoor een slank en compact huis mogelijk is. Bij een porroprisma loopt het pad in een Z-vorm, en dat vraagt meer ruimte.

Vorm en formaat van de twee typen

Celestron schrijft dat porro-verrekijkers vaak groter zijn dan dakkantmodellen met dezelfde vergroting en objectiefdiameter. Het merk noemt de porrovorm breedgeschouderd en het dakkantontwerp strak en slank.

ZEISS beschrijft hetzelfde beeld: bij een porroprisma staan de objectieflenzen verder uit elkaar dan de oculairs, dus de kijker is relatief breed. ZEISS noemt porroprisma's groot en zwaar.

Nikon noemt dakkantverrekijkers compact en licht. In de tabel ligt het mediane gewicht van alle 382 modellen op 658 g.

Lichtverlies en eenvoud van bouw

Nikon legt uit dat alle spiegelende vlakken in een porroprisma het licht volledig terugkaatsen. Daardoor gaat er geen licht verloren en zijn zulke verrekijkers eenvoudig te produceren. ZEISS noemt porroprisma's eveneens gemakkelijker te vervaardigen.

Een dakkantprisma heeft volgens Nikon één vlak zonder totale interne reflectie. Dat kost wat licht. Het maken en afstellen van het prisma vraagt volgens Nikon zeer hoogwaardige techniek.

Fasecorrectie: alleen bij dakkantprisma's

Nikon schrijft dat een dakkantprisma de fase van het licht kan verschuiven, wat de resolutie verlaagt. Een fasecorrectielaag op dat vlak beperkt het verlies en zorgt voor een beeld met hoog contrast.

Celestron plaatst de fasecoating op één vlak van de helft met het kortste lichtpad. De RSPB meldt dat fasecoating contrast, helderheid en scherpte kan verbeteren en niet van toepassing is op porroprisma's.

ZEISS voerde de fasecorrectie (P-coating) eind jaren tachtig in om golfoptische effecten te voorkomen. Voor een porromodel geldt dat niet.

Diëlektrische coating op het dakkantprisma

Nikon beschrijft de diëlektrische meerlagencoating als een laag met een reflectie van meer dan 99%. Ze werkt door lichtinterferentie over het hele zichtbare spectrum.

Celestron noemt het een prismacoating met hoge reflectie over het volledige zichtbare licht. ZEISS meldt dat de eigen diëlektrische spiegelcoating uit meer dan 70 lagen bestaat, aangebracht in vacuüm.

Beide coatings horen dus bij het dakkantprisma. Ze vangen het lichtverlies op dat Nikon bij dat prisma beschrijft.

Prismaglas: BaK-4 of BK-7

Celestron schrijft dat BaK-4 meestal de voorkeur heeft boven BK-7 of K9, omdat het glas een hogere brekingsindex heeft. BK-7 en K9 zijn goedkoper dan BaK-4.

Over BK-7 wordt soms gezegd dat het een niet geheel ronde uittreepupil geeft. Celestron waarschuwt dat u die bewering niet blind moet geloven.

Wat de tabel van beide typen laat zien

De mediaan van het gezichtsveld over alle 382 modellen is 114 m, het bereik loopt van 35 tot 175 m.

De meest voorkomende maat is de 10x42 met 67 modellen, gevolgd door de 8x42 met 60. De 10x42 heeft een mediaan gewicht van 699,5 g, de 8x42 van 687,5 g.

Zoekt u een kleine kijker, bekijk dan compacte verrekijkers. Bij de 8x25 is de mediaan 322,5 g, bij de 8x56 is die 1.110 g.

Welk type past bij uw gebruik

1. Draagt u de kijker lang om de nek of in de zak: kies een dakkantprisma. Nikon en Celestron noemen het slank, compact en licht.
2. Wilt u een eenvoudige opbouw zonder lichtverlies op het prisma: kies een porroprisma, zoals Nikon het beschrijft.
3. Kijkt u met een bril: let op de oogafstand, niet op het prismatype. De RSPB noemt minstens 16 mm, en verrekijkers voor brildragers zet die modellen bij elkaar.
4. Wilt u een dakkantprisma met fasecorrectie en diëlektrische coating: zoek die vermelding in de gegevens van de fabrikant en vergelijk de modellen in de volledige tabel.