Verrekijker 10x42 of 10x50

Gezichtsveld: bijna gelijk

De 67 modellen in 10x42 hebben een mediaan gezichtsveld van 110 m op 1000 m. Bij de 20 modellen in 10x50 is dat 105 m. Op papier scheelt de maat dus weinig.

Het bereik vertelt meer. In 10x42 loopt het van 93 tot 136 m, in 10x50 van 87 tot 120 m. Het merk en de bouw bepalen het beeld sterker dan de lensdiameter.

Neem de Nikon Prostaff P7. De Nikon Prostaff P7 (10x42) haalt 122 m, de Nikon Prostaff P7 (10x50) 105 m. Bij Hawke zie je hetzelfde: de Vantage 10x42 geeft 101 m en de Vantage 10x50 geeft 98 m.

Andere series laten de maten gelijk. De Athlon Midas G2 UHD haalt in beide maten 114 m en de Minox X-UNIVERSAL in beide maten 115 m. Het gezichtsveld hangt dus af van het ontwerp, niet alleen van de maat. Meer uitleg staat in gezichtsveld van een verrekijker uitgelegd.

Helderheid in de schemering

De uittreepupil is de objectiefdiameter gedeeld door de vergroting. Nikon, ZEISS en de RSPB geven dezelfde formule. Voor 10x42 komt dat uit op 4,2 mm en voor 10x50 op 5 mm.

ZEISS noemt minstens 4 mm uittreepupil nodig voor gebruik bij het ochtendgloren. Beide maten halen die grens, de 10x50 met meer ruimte. Volgens Nikon is een pupil van ongeveer 2 mm in daglicht genoeg, en kan hij in het donker tot 7 mm opengaan. Overdag haal je dus uit beide maten het volle beeld.

De schemerfactor werkt Celestron uit als de wortel van objectief maal vergroting. Dat geeft 20,5 voor de 10x42 en 22,4 voor de 10x50. De relatieve helderheid werkt uit op 17,6 tegenover 25. ZEISS waarschuwt dat de schemerfactor een beperkte maat is en wijst liever naar de uittreepupil, dus lees deze getallen als richting.

Voor sterrenkijken noemt de Royal Astronomical Society 10x50 als een van de maten die je meestal aanraadt voor beginners. De British Astronomical Association noemt 10x50 ook als goede maat. Wie vooral naar de nachthemel kijkt, vindt in de 10x50 de logische keuze, zie verrekijkers voor sterrenkijken.

Gewicht en stabiliteit

De mediaan voor 10x42 is 699,5 g, voor 10x50 is dat 805,5 g. De RSPB zegt dat een groter objectief een helderder beeld geeft maar zwaardere kijkers kan betekenen. Dat zie je hier terug.

Per serie loopt het verschil sterk uiteen. De Nikon Prostaff P7 weegt 600 g in 10x42 en 630 g in 10x50. De Kowa BD III XD gaat van 610 g naar 723 g. Bij de Minox X-UNIVERSAL is het 705 g tegenover 925 g, en bij de Hawke Nature-Trek 638 g tegenover 829 g.

De Hawke Vantage gaat van 550 g naar 723 g. De Vortex Viper HD weegt 706 g en 805 g. Wie gewicht telt, kijkt dus naar de serie en niet alleen naar de maat.

De vergroting is in beide maten 10x. Audubon wijst erop dat een verrekijker ook de handbewegingen vergroot met dezelfde factor. De BAA vindt alles boven 10x moeilijk vast te houden, dus 10x zit aan de bovengrens. Een statief helpt dan, lees wanneer een verrekijker een statief nodig heeft. Zowel de Vortex Viper HD als de Hawke Vantage in 10x42 en 10x50 kunnen op een statief.

Brillendragers en dichtbij kijken

De mediane oogafstand is 16 mm bij 10x42 en 18 mm bij 10x50. Bij de 10x42 hebben 42 van 66 modellen 16 mm of meer, bij de 10x50 zijn dat 19 van 19. De RSPB noemt 16 mm als grens voor brildragers.

Dat maakt de 10x50 veiliger voor wie met bril kijkt. Bij de 10x42 moet je het cijfer van het model nakijken. De Nikon Prostaff P7 (10x42) heeft 15,7 mm, de Kowa BD III 10x42 XD 16,5 mm. Een rekenhulp vind je bij de brillentool, en oogafstand uitgelegd legt het begrip uit.

De mediane dichtstbijzijnde scherpstelafstand is 2 m bij 10x42 en 2,6 m bij 10x50. De RSPB noemt close focus belangrijk voor insecten en planten. De Vortex Viper HD haalt in 10x42 een dichtstbijzijnde scherpstelafstand van 1,8 m, de Minox X-UNIVERSAL haalt 1,5 m.

Wie kiest welke maat

Kies de 10x42 als je lang loopt, een licht model zoekt rond 600 g of veel op korte afstand kijkt. Er zijn 67 modellen in deze maat, waarvan 20 met ED-glas, dus de keuze is breed. Zie ook alle verrekijkers in 10x42.

Kies de 10x50 als je in de schemering of bij donkere hemel kijkt en een uittreepupil van 5 mm wilt. Er zijn 20 modellen, waarvan 7 met ED-glas, zie alle verrekijkers in 10x50. Reken op een gewicht rond de 805,5 g en op een statief bij langere sessies.

Voor vogels adviseert de RSPB 10x voor grotere afstanden en 8x voor bos of slechter licht. Binnen 10x past de 10x42 meestal beter bij vogels, zie verrekijkers voor vogels kijken. Het hele aanbod staat in de beste verrekijkers vergeleken.