Lornetka 10x42 czy 10x50: który rozmiar wybrać

Pole widzenia: 10x42 jest nieco szersza

Obie lornetki powiększają dziesięciokrotnie, więc różnica w polu widzenia wynika tylko z konstrukcji. Mediana pola dla 51 modeli 10x42 to 110 m, a zakres wynosi od 100 do 133 m.

Dla 18 modeli 10x50 mediana pola to 105 m, a zakres od 87 do 119 m. Szersze pole pomaga śledzić poruszające się ptaki, na co zwraca uwagę RSPB.

Weź pod uwagę rozrzut. W serii Nikon Prostaff P7 wersja 10x42 ma 122 m, a wersja 10x50 tylko 105 m. W serii Athlon Midas G2 UHD oba rozmiary dają po 114 m, a Kowa BD III XD ma 126 m w 10x42 i 115 m w 10x50. Szczegóły pola opisuje poradnik o polu widzenia, a wynik dla konkretnego modelu policzy kalkulator pola widzenia.

Jasność o zmierzchu: przewaga 10x50

Źrenica wyjścia to średnica obiektywu podzielona przez powiększenie. Nikon i ZEISS podają ten wzór, a RSPB nazywa ją orientacyjną miarą pracy w słabym świetle. Dla 10x42 wychodzi 4,2 mm, a dla 10x50 wychodzi 5 mm.

Współczynnik zmierzchowy, który Celestron liczy jako pierwiastek z iloczynu średnicy obiektywu i powiększenia, wynosi 20,5 dla 10x42 i 22,4 dla 10x50. Jasność względna to odpowiednio 17,6 i 25.

ZEISS zaleca źrenicę wyjścia co najmniej 4 mm o świcie i uznaje mniejszą za nieodpowiednią, gdy światło słabnie. Oba rozmiary przekraczają ten próg, ale 10x50 ma większy zapas. ZEISS ostrzega jednak, że sam współczynnik zmierzchowy to ograniczona wskazówka, więc patrz głównie na źrenicę. Policzysz ją w kalkulatorze źrenicy wyjścia.

W dzień sprawa wygląda inaczej. Nikon podaje, że źrenica oka ma w dzień około 2 mm, więc przy obu rozmiarach obraz jest wtedy dość jasny.

Waga i stabilność obrazu

Mediana wagi 10x42 to 680 g, a 10x50 to 811,5 g. Większy obiektyw dodaje masy, co potwierdzają Nikon i RSPB: większa średnica daje jaśniejszy obraz, ale cięższą lornetkę.

Audubon zauważa, że powiększenie wzmacnia też drżenie rąk o ten sam czynnik. Przy 10x oba rozmiary drżą tak samo, ale cięższe 10x50 zmęczy ręce szybciej podczas długiej obserwacji.

Rozrzut wag bywa duży. Wersja 10x50 serii Nikon Prostaff P7 waży 630 g i jest lżejsza niż mediana 10x42, a Hawke Vantage 10x50 waży 723 g. Z kolei Hawke Vantage 10x42 ma 550 g, a Athlon Argos G2 HD 10x42 aż 723 g.

Brytyjskie Towarzystwo Astronomiczne uważa, że lornetki powyżej 10x trudno utrzymać w rękach. Oba rozmiary leżą na tej granicy. Dla 10x50 na dłuższe sesje warto rozważyć statyw, o czym mówi poradnik o statywie.

Komu który rozmiar

10x42 pasuje do obserwacji ptaków w dzień, na wycieczki i do długiego noszenia. Mediana bliskiej ostrości wynosi 2,1 m, więc lepiej radzi sobie z bliskimi obiektami niż 10x50 z medianą 3 m. Opis tego rozmiaru znajdziesz w stronie rozmiaru 10x42.

10x50 pasuje do zmierzchu, polowań o świcie i do nieba. Królewskie Towarzystwo Astronomiczne wymienia 10x50 wśród rozmiarów zalecanych na początek, a Brytyjskie Towarzystwo Astronomiczne nazywa je dobrym wyborem. Więcej w opisie rozmiaru 10x50.

Okulary: wszystkie 17 z 17 modeli 10x50 z podanym odsunięciem źrenicy ma 16 mm lub więcej, przy medianie 17,4 mm. Wśród 10x42 takich modeli jest 28 z 50, a mediana wynosi 16 mm. RSPB uznaje 16 mm za próg dla osób w okularach, więc 10x50 jest tu pewniejsza. Zobacz lornetki dla osób w okularach.

Jeśli wahasz się między innymi rozmiarami, porównaj też 8x42 i 10x42 albo 10x50 i 12x50. Pełne zestawienie jest w najlepszych lornetkach.