Czyszczenie lornetki krok po kroku

Trzy kroki według Audubon

Audubon zaleca zacząć od suchego brudu. Piasek i kurz pocierane szkłem działają jak papier ścierny, dlatego najpierw trzeba je zdjąć, a dopiero potem wycierać.

Kolejność jest stała i obowiązuje na obu soczewkach, obiektywowych i okularowych.

1. Zdmuchnij lub zmieć luźny brud miękkim pędzelkiem z włosia wielbłądziego albo sprężonym powietrzem.
2. Lekko spryskaj miękką ściereczkę do soczewek płynem na bazie alkoholu izopropylowego, oznaczonym jako bezpieczny dla powlekanych szkieł. Audubon pisze wprost, że nigdy nie wolno spryskiwać samej lornetki.
3. Wytrzyj szkło delikatnie, bez nacisku.

Co radzi Nikon

Nikon każe usuwać kurz i piasek miękkim pędzelkiem bez oleju. Odciski palców zaleca wycierać bibułką do optyki bez oleju albo miękką bawełnianą ściereczką lekko zwilżoną alkoholem bezwodnym.

Nikon ostrzega też przed aksamitem i zwykłymi chusteczkami higienicznymi. Włókna takich materiałów mogą zostawiać ślady na szkle, dlatego do optyki służy osobna ściereczka.

Jeśli szukasz pierwszej lornetki, pełną listę modeli znajdziesz w zestawieniu najlepszych lornetek w porównaniu, a zasady jej użycia w poradniku o używaniu lornetki.

Metoda Vortexa: od dużego do małego

Vortex Optics streszcza kolejność jednym zdaniem: zacznij od dużych elementów i przechodź do drobnych szczegółów. Najpierw zdmuchujesz luźne zanieczyszczenia dmuchawką z powietrzem.

Potem Vortex każe przetrzeć obudowę ciepłą wodą z mydłem i zebrać resztki brudu piórkiem do soczewek. Mydło dotyczy korpusu, a nie szkieł.

Mocno zabrudzone soczewki Vortex zaleca przepłukać. Na lekko zabrudzone wystarczy ściereczka nasączona wcześniej środkiem do soczewek.

Czego nie przykładać do szkła

Audubon wymienia rzeczy, które szkodzą powłokom: chusteczki, ręczniki papierowe, ślina, Windex, amoniak i detergent. Ślina jest szczególnie kusząca w terenie, ale zostawia smugi i nie usuwa tłuszczu z palców.

Rozbieżność z Vortexem jest tylko pozorna. Ciepła woda z mydłem dotyczy obudowy, a szkła czyści się płynem na bazie alkoholu izopropylowego albo alkoholem bezwodnym w wersji Nikona.

Wspólny wniosek wszystkich trzech źródeł jest prosty: nie ocieraj suchego szkła, na którym leży brud.

Dlaczego szkła wymagają delikatności

Nikon pisze, że powłoka antyodbiciowa pokrywa obie powierzchnie soczewki. Występuje w wersji jednowarstwowej lub wielowarstwowej, zwykle z 3 do 5 warstw, a wielowarstwowa ogranicza odbite światło, którego jedna warstwa nie usuwa.

Celestron definiuje pełną wielowarstwowość jako wiele warstw na wszystkich powierzchniach szkło-powietrze. RSPB uznaje takie rozwiązanie za idealne, bo wielowarstwowe powłoki leżą wtedy na wszystkich elementach optycznych.

Skoro powłoka jest cienka i pokrywa każdą taką powierzchnię, rysa po piasku zostaje na szkle na stałe. Dlatego kolejność Audubon, czyli najpierw suchy brud, a dopiero potem płyn, ma znaczenie.

Wodoodporna lornetka a czyszczenie

Celestron opisuje lornetkę wodoodporną jako szczelną i wypełnioną suchym gazem obojętnym, zwykle azotem. Taki gaz stanowi dodatkową barierę przed wilgocią wewnątrz.

Nikon dodaje, że jego wodoodporne lornetki mają szczelne tubusy z azotem, który chroni przed zaparowaniem i pleśnią wewnątrz układu optycznego. Zaznacza jednak, że lornetek nie należy używać pod wodą.

ZEISS pisze, że w pełni szczelne mogą być tylko lornetki z ogniskowaniem wewnętrznym i uszczelkami O-ring. Szczelność korpusu nie zmienia reguły dla szkieł: płyn trafia na ściereczkę, nie na lornetkę.

Rozmiar lornetki nie zmienia metody

Najczęstsze rozmiary w katalogu to 10x42 z 51 modelami i 8x42 z 47 modelami. Mediana pola widzenia całego katalogu wynosi 114 m, a mediana masy 665 g.

Żaden z trzech opisów, Audubon, Nikona ani Vortexa, nie różnicuje kroków według rozmiaru. Mniejsza lornetka 8x25 i duża 10x50 czyszczą się tą samą kolejnością.

Przy większych obiektywach po prostu jest więcej szkła do przetarcia, a zasady pozostają te same. Wskazówki doboru modelu, który łatwo utrzymać w czystości na co dzień, znajdziesz w poradniku wyboru lornetki.